Không chỉ cần năng lực chuyên môn, trở thành một kỹ sư đòi hỏi một hành trình lâu dài để trau dồi tư duy, kỹ năng và bản lĩnh. Từ trải nghiệm hơn 30 năm làm nghề, cùng lắng nghe tiến sĩ Kong Shyn Pyo – Giám đốc Chiến lược Vilai Việt chia sẻ về định hướng tư duy, những kỹ năng quan trọng cần trau dồi và những lời khuyên quý giá để các kỹ sư phát triển lâu dài trong sự nghiệp.

Định hướng phát triển tư duy kỹ sư

Trên hành trình theo đuổi nghề kỹ sư lâu dài không thể tránh khỏi những thất bại. Nhưng theo ông Kong – nguyên trưởng đại diện Hyundai E&C Việt Nam, một trong những sai lầm lớn nhất mà các kỹ sư thường mắc phải là do dự, trì hoãn quyết định vì sợ sai. Không có phương án nào đảm bảo 100% thành công. Công việc của một kỹ sư không phải tìm ra phương án hoàn hảo, mà là đưa ra đúng quyết định vào đúng thời điểm.

Tư duy kỹ sư không được xây dựng trên sự né tránh rủi ro, mà trên khả năng phán đoán từ dữ liệu hiện có. Tình hình thực tế tại công trường có thể thường xuyên thay đổi. Trì hoãn ra quyết định đồng nghĩa với việc trì hoãn tiến độ, gây tốn kém chi phí, lãng phí tài nguyên, ảnh hưởng đến thời gian thuê công nhật, máy móc, và nhiều khâu vận hành khác. Kỹ sư cần tư duy, đánh giá rủi ro, thử nghiệm và dám chịu trách nhiệm. Theo thời gian, việc này sẽ giúp các kỹ sư trẻ nâng cao khả năng phán đoán và năng lực chuyên môn.

Những thất bại xảy ra cũng là một phần hành trang cho sự phát triển trong tương lai. Dám tư duy, dám thay đổi, dám chịu trách nhiệm và không ngừng tiến bộ sau mỗi lần vấp ngã. Với quan điểm của ông Kong, đó chính là nền tảng làm nên một kỹ sư thế hệ mới sẽ tiến xa trong ngành.

Kỹ năng quan trọng các kỹ sư cần phát triển

Bên cạnh kiến thức chuyên môn, trở thành kỹ sư đòi hỏi nhiều kỹ năng khác cần được trau dồi không ngừng. Trong đó, theo ông Kong Shyn Pyo, có 03 kỹ năng đặc biệt quan trọng các kỹ sư trẻ cần phát triển trong 3-5 năm tới là tư duy sáng tạo, khả năng ứng biến và kỹ năng mềm.

Tư duy sáng tạo và đổi mới

Tư duy là thứ quyết định hành động. Các kỹ sư cần có tư duy sáng tạo để đổi mới phương thức vận hành, đưa ra các giải pháp tối ưu hoá khi triển khai dự án. Làm việc trong môi trường xây dựng, nơi một mắt xích có thể ảnh hưởng đến cả một dây chuyền, kỹ sư xây dựng cần không ngừng tìm kiếm giải pháp tốt hơn, biến một vấn đề từ “không thể làm được” thành “có cách nào khác không”.

Khả năng xử lý vấn đề linh hoạt

Song song với tư duy không ngừng đổi mới, kỹ sư cần phát triển kỹ năng xử lý vấn đề của mình để triển khai các giải pháp đã đề ra. Hãy tập nhận diện các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến dự án như tiến độ, ngân sách, tình trạng công trường, quy định,… Khi đã nắm được tổng quan tình hình dự án, kỹ sư có thể linh hoạt đề ra giải pháp khi xảy ra vấn đề, cũng như triển khai các giải pháp mới để cải thiện các vấn đề đang tồn đọng.

Kỹ năng mềm

Một yếu tố không thể bỏ qua khi rèn luyện và phát triển kỹ năng cho các kỹ sư chính là các kỹ năng mềm như kỹ năng giao tiếp, phối hợp với đồng đội, sự chủ động trong công việc,… Sự thành công của mỗi dự án là nỗ lực của cả một tập thể. Để tập thể dự án đồng lòng, hoạt động trơn tru, các kỹ sư cần tương tác với đồng nghiệp, cùng nhau tư duy và triển khai các hạng mục, hướng đến kết quả tốt nhất cho dự án và tất cả mọi người.

Lời khuyên cho sinh viên ngành xây dựng

Với các kỹ sư trẻ và sinh viên xây dựng, ông Kong chia sẻ, 3-5 năm đầu tiên là thời kỳ định hình sự nghiệp. Lối tư duy và kỹ năng tích luỹ được trong giai đoạn này, sẽ trở thành yếu tố quyết định kỹ sư phát triển như thế nào trong tương lai. Do đó, có 03 điều các sinh viên xây dựng và kỹ sư trẻ nên ghi nhớ.

Luôn đào sâu bản chất vấn đề

Khi thực hiện một công việc, hãy luôn đặt câu hỏi “tại sao”. Mỗi quyết định, dù nhỏ hay lớn, đều ảnh hưởng lớn đến quá trình triển khai dự án. Việc đào sâu bản chất vấn đề giúp sinh viên xây dựng và kỹ sư trẻ hình thành thói quen tư duy xử lý vấn đề cốt lõi, không chỉ hiểu “làm như thế nào”, mà còn hiểu rõ “tại sao phải làm như vậy”.

Điều này giúp nâng cao kinh nghiệm, giúp các kỹ sư dễ dàng tìm ra giải pháp nếu gặp vấn đề tương tự trong tương lai, có cái nhìn toàn cảnh hơn về tình hình dự án, đồng thời còn giúp giảm nguy cơ lặp đi lặp lại một sự cố bởi cùng một nguyên nhân.

Củng cố năng lực chuyên môn cốt lõi

Đối với bất kỳ ngành nào, năng lực chuyên môn cốt lõi luôn là yếu tố quyết định để nhân sự có thể phát triển lâu dài và hoàn thành công việc. Những kiến thức bài bản được đào tạo, sẽ là nền tảng để các sinh viên xây dựng và kỹ sư trẻ tự tin hơn khi bước vào môi trường làm việc thực tế. Khi hiểu rõ bản chất kỹ thuật của vấn đề, kỹ sư sẽ không dễ bị động trước những thay đổi về thiết kế, tiến độ hay điều kiện thi công. Ngược lại, họ có thể chủ động đề xuất phương án phù hợp, góp phần tối ưu chi phí và giảm thiểu rủi ro cho dự án.

Bên cạnh việc học tại trường, sinh viên ngành xây dựng có thể tham gia các khoá đào tạo cấp chứng chỉ, đọc thêm các nghiên cứu quốc tế,… Nếu có điều kiện, đừng ngần ngại tham gia thực tập tại công trường. Ứng dụng trực tiếp những gì được học vào thực tế dự án là phương thức nâng cao năng lực chuyên môn cá nhân nhanh nhất.

Giữ vững tinh thần học hỏi

Thị trường không ngừng thay đổi với sự phát triển của công nghệ, vật liệu mới, hay những yêu cầu của khách hàng. Vì vậy, tinh thần học hỏi liên tục không chỉ là một lợi thế, mà là yêu cầu bắt buộc đối với mỗi kỹ sư. Với sinh viên ngành xây dựng và kỹ sư trẻ, việc duy trì sự tò mò và chủ động cập nhật kiến thức giúp họ không bị tụt lại phía sau trong môi trường cạnh tranh ngày càng cao.

Hành trình trở thành một kỹ sư chuyên nghiệp đòi hỏi chiều sâu tư duy và khả năng thích ứng trước những thách thức thực tế. Từ những trải nghiệm được đúc kết qua hơn 30 năm làm nghề, ông Kong Shyn Pyo nhắn nhủ thế hệ kỹ sư tương lai hãy dám trải nghiệm, dám sai và dám chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Khi được xây dựng trên nền tảng tư duy và định hướng đúng đắn, mỗi thử thách trong công việc sẽ trở thành cơ hội để trưởng thành.